Bạn có hay bị đau hông hay gặp tình trạng đầu gối kêu lục cục? Đây có thể là biểu hiện cho thấy khớp đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi cân nặng dư thừa. Hãy cùng tìm hiểu vì sao béo phì tạo áp lực lên khớp gối và phần hông, cũng như các cách giúp bạn hoạt động dễ dàng hơn.
Béo phì đang trở thành một đại dịch toàn cầu,1 với tỷ lệ mắc ngày càng gia tăng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết hiện nay cứ 8 người thì có 1 người đang sống chung với béo phì.2 Nhiều người trong số đó còn mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường típ 2, bệnh tim mạch và tăng huyết áp.2 Nhưng bạn có biết rằng béo phì cũng ảnh hưởng đến sức khỏe khớp? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ mối liên hệ giữa béo phì và sức khỏe khớp, đồng thời chia sẻ những cách để bảo vệ khớp hiệu quả.
Sống chung với béo phì trong thời gian dài có thể gây tổn thương khớp.3 Nguyên nhân là do trọng lượng dư thừa tạo áp lực lớn lên các khớp, giống như việc đặt quá nhiều đồ lên một chiếc kệ. Theo thời gian, áp lực này có thể làm mòn lớp sụn giữa các xương, khiến khớp bị đau, cứng và khó cử động – dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp.1 Điều này đặc biệt đúng với khớp gối, vì đây là bộ phận có trách nhiệm nâng đỡ trọng lượng nhiều nhất.1 Mặc dù béo phì không trực tiếp gây ra thoái hoá khớp, nhưng nó làm tăng nguy cơ mắc bệnh và khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Béo phì mạn tính có thể dẫn đến đau và tổn thương khớp, từ đó ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.4 Áp lực từ cân nặng dư thừa và tình trạng viêm kéo dài có thể làm tổn hại khớp theo thời gian, thậm chí dẫn đến tàn tật phải phẫu thuật thay khớp gối hoặc khớp háng.5 Những ca phẫu thuật này phổ biến hơn ở người béo phì so với người không bị béo phì.6,7
Tuy nhiên, tin vui là bạn hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ khớp và cải thiện sức khỏe tổng thể thông qua các biện pháp điều trị và thay đổi lối sống.8 Thậm chí, nếu kiểm soát cân nặng tốt, bạn có thể tránh được việc phải phẫu thuật thay khớp trong tương lai.9
Việc kiểm soát cân nặng đã được chứng minh là giúp cải thiện cả cơn đau và chức năng vận động ở người béo phì mắc thoái hoá khớp.8 Ngay cả khi chỉ giảm một lượng cân nhỏ cũng có thể giúp giảm đáng kể áp lực lên các khớp chịu lực, từ đó giảm đau và cải thiện khả năng vận động. Các nghiên cứu cho thấy việc giảm từ 5–10% trọng lượng cơ thể có thể mang lại những cải thiện rõ rệt cho sức khỏe khớp và khả năng vận động.4,8
Áp dụng lối sống lành mạnh là yếu tố then chốt để giảm tác động của béo phì lên khớp. Tập thể dục thường xuyên, phù hợp với thể trạng cá nhân, giúp tăng cường cơ bắp quanh khớp, cải thiện độ linh hoạt và giảm đau khớp. Tập luyện sức bền (kháng lực) đặc biệt có lợi cho người bị đau khớp, giúp giảm thiểu áp lực lên khớp, đồng thời tăng cường sức mạnh và độ dẻo dai.10
Trao đổi với bác sĩ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát béo phì và bảo vệ sức khỏe khớp. Bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên cá nhân hóa, hướng dẫn dinh dưỡng và xây dựng kế hoạch vận động phù hợp. Trong một số trường hợp, các biện pháp can thiệp y tế như điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật giảm cân có thể được cân nhắc để giúp kiểm soát cân nặng lâu dài và cải thiện sức khỏe khớp.
Khi béo phì ngày càng phổ biến, việc hiểu rõ tác động của nó đến khớp là điều rất quan trọng. Tin tốt là bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu những ảnh hưởng này. Bằng cách thực hiện những thay đổi đơn giản trong lối sống như kiểm soát cân nặng, duy trì hoạt động thể chất đều đặn và tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia y tế, bạn có thể chủ động bảo vệ sức khỏe khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống.